Softueri është çdo entitet ekzekutiv, si një program ose pjesët e tij (nënprogramet).
Produkti softuerik është një entitet i përbërë nga një ose më shumë programe, të dhëna, materiale dhe shërbime mbështetëse që plotësojnë nevojat e klientëve.
Produkti me softuer në të (p.sh. bankomati, makina) nuk është i njëjtë me produktin softuerik (Word, Excel).
Aktiviteti i specifikimit të natyrës dhe përbërjes së produkteve që plotësojnë nevojat e klientëve, nën kushte të caktuara.
Design = Analizë (zbërthimi i problemit) + Rezolucion (zgjidhja e problemit).
Shtypja ose injorimi i disa karakteristikave në favor të të tjerave, për ta thjeshtuar problemin.
Fokusohet në mënyrën se si kryhet një veprim ose proces (hapat, algoritmi).
Fokusohet në paraqitjen dhe organizimin e të dhënave: fsheh implementimin, shfaq vetëm informacionin e nevojshëm.
Top-down: version abstrakt, pastaj detaje. Bottom-up: zgjidh pjesë, pastaj i lidh.
Statik — aspekte që nuk ndryshojnë gjatë ekzekutimit (class/object diagram).
Dinamik — çfarë ndodh gjatë ekzekutimit (state, sequence).
Është mirë t’i paraqesim sepse përcaktojnë cilësinë e sistemit: performancë, siguri, besueshmëri, disponueshmëri, etj. (cilësi, jo “çfarë bën” sistemi).
Niveli i mesëm specifikon klasa/komponente; niveli i ulët plotëson detajet më të vogla.
Kohezioni rritet kur moduli implementon një data type (vlera + operacione mbi to).
0 ≤ numFree ≤ roomSize).Stili arkitektonik = model i nivelit të lartë për programe/nënsisteme.
Shtresat përdorin shërbimet poshtë dhe ofrojnë shërbime lart. Strict = vetëm shtresa menjëherë poshtë; relaxed = të gjitha poshtë. Shtresat e poshtme janë më të ripërdorshme sepse nuk varen nga ato sipër.
Browser → Controller → Model → View. Views/controllers mund të ndryshohen pa prekur modelin; por UI varet shumë nga modeli dhe përditësimet e shpeshta mund ta ngadalësojnë UI.
Review kur është pothuajse i plotë: fizibilitet, modele të formuara mirë, plotësi, qartësi, konsistencë. Review aktiv = ekspertët përgjigjen pyetjeve specifike.
Dokumenti i dizajnit = SAD + DDD (modele mid/low-level, mapping, rationale, glossary).
Arkitektura ndërtohet iterativisht: Analizo → Gjenero → Evaluo → Zgjidh → Finalizo.
Pajisja virtuale ideale: simplicity, cohesion, loose coupling, information hiding, stability.
Pass by value = vlera; pass by reference = adresa. Një vlerë kthimi → by value; dy+ vlera → by reference.
Kërkesat = product design (features/interfaces) → SRS. Dizajni = engineering design (programe/nënsisteme) → design document. Të gjitha aktivitetet e dizajnit bazohen në kërkesat e specifikuara.
Konceptual: entitete, atribute, relacione të problemit. Design class: klasa softuerike, operacione, asociacione — ende jo detaje implementimi.
Refactoring përmirëson kodin pa features të reja. Patterns janë blueprints për probleme të shpeshta. Mund t’i përdorësh gjatë refactoring (p.sh. Factory Method). Streamlining docs: forma e pattern-it nuk ka nevojë të detajohet për çdo rast specifik.
Deklarativ: input/output/kufizime/rezultat pa algoritëm. Procedural: hapat si transformohen inputet.
Kur modulet duhet të ndajnë një entitet (p.sh. shared queue) ose kur një qëllim tjetër (performanca) ka prioritet më të lartë.
Design story → tema → klasa kandidate + përgjegjësi → hiq të ngjashmet/jashtë scope → class diagram.
Actors → interface classes; shto domain/startup/controller/coordinator; data types; containers; asociacione inxhinierike.
Parimet janë më abstrakte (SOLID, fizibilitet…). Patterns janë zgjidhje konkrete (Singleton, Factory…).
Jo. Zakonisht duhen edhe service discovery, auth, messaging/events, observabilitet, etj. — jo vetëm një portë e vetme.
Një kompani dëshiron të zhvillojë një Sistem për Menaxhimin e një Qendre të Servisimit të Pajisjeve Elektronike.
Sistemi duhet të mundësojë regjistrimin e klientëve që sjellin pajisje për servis. Për secilin klient ruhen të dhënat bazë si emri, mbiemri, numri i telefonit dhe email-i.
Kur një klient sjell një pajisje, punëtori regjistron pajisjen në sistem. Për pajisjen ruhen të dhëna si lloji i pajisjes, marka, modeli, numri serik dhe përshkrimi i problemit të raportuar nga klienti.
Pas regjistrimit të pajisjes, krijohet një kërkesë për servis. Kërkesa lidhet me pajisjen përkatëse dhe përmban datën e pranimit, përshkrimin fillestar të problemit dhe statusin e kërkesës.
Kërkesa mund t’i caktohet një tekniku. Sistemi ruan të dhënat e teknikëve, specializimin dhe nëse janë aktivë ose jo. Një kërkesë mund t’i caktohet vetëm një tekniku aktiv.
Tekniku kontrollon pajisjen dhe regjistron një diagnozë (përshkrimi i defektit dhe veprimi për riparim). Pastaj mund të regjistrojë një ose më shumë ndërhyrje servisimi: përshkrimi i punës, data dhe kostoja.
Gjatë riparimit mund të përdoren pjesë rezervë. Sistemi ruan pjesët, sasinë në depo dhe çmimin. Para përdorimit kontrollon nëse ka sasi të mjaftueshme.
Kur riparimi përfundon, sistemi krijon një faturë të lidhur me kërkesën (kosto totale e ndërhyrjeve + pjesëve). Klienti e merr pajisjen vetëm pasi kërkesa të jetë përfunduar.
| Moduli | Përgjegjësia |
|---|---|
| Menaxhimi i Klientëve | Regjistron dhe menaxhon të dhënat bazë të klientëve |
| Menaxhimi i Pajisjeve | Regjistron pajisjet dhe i lidh ato me klientët përkatës |
| Menaxhimi i Kërkesave | Krijon dhe menaxhon kërkesat për servis, cakton teknikun dhe përditëson statusin e kërkesës |
| Menaxhimi i Teknikëve | Menaxhon të dhënat e teknikëve, specializimin dhe statusin aktiv/joaktiv |
| Menaxhimi i Diagnozave | Regjistron diagnozën e pajisjes dhe përshkrimin e defektit të gjetur |
| Menaxhimi i Ndërhyrjeve | Regjistron punët e kryera gjatë servisimit dhe kostot e tyre |
| Menaxhimi i Pjesëve Rezervë | Menaxhon pjesët rezervë, sasinë në depo dhe çmimet e tyre |
| Menaxhimi i Faturave | Krijon faturën dhe llogarit koston totale të ndërhyrjeve dhe pjesëve të përdorura |
| Përgjegjësia | Përshkrimi | Bashkëpunuesit |
|---|---|---|
| Krijimi i kërkesës | Krijon një kërkesë të re për servis për pajisjen përkatëse | Menaxhimi i Pajisjeve |
| Ruajtja e të dhënave të kërkesës | Ruan datën e pranimit, përshkrimin fillestar të problemit dhe statusin e kërkesës | — |
| Caktimi i teknikut | Cakton një teknik për kërkesën dhe siguron që tekniku i zgjedhur është aktiv | Menaxhimi i Teknikëve |
| Përditësimi i statusit | Ndryshon statusin e kërkesës gjatë procesit të servisimit | — |
| Metoda | PRE | POST |
|---|---|---|
createRequest() |
Pajisja ekziston, të dhënat bazë të kërkesës janë dhënë | Është krijuar një kërkesë e re për servis, e lidhur me pajisjen përkatëse, me status fillestar |
saveRequestData() |
Kërkesa ekziston, të dhënat e kërkesës janë valide | Data e pranimit, përshkrimi fillestar i problemit dhe statusi i kërkesës janë ruajtur |
assignTechnician() |
Kërkesa ekziston, tekniku ekziston, tekniku është aktiv | Tekniku është caktuar te kërkesa; kërkesa ruan teknikun e caktuar |
updateRequestStatus() |
Kërkesa ekziston, statusi i ri është i vlefshëm | Statusi i kërkesës është përditësuar me statusin e ri |
Komponentët: BillingManager, ScheduleAndSubjectManager, StudentManager, ProfessorManager, LabManager, StudentHistory, DepartmentManager, SecurityManager.
Emri, mbiemri, pasaporta, kombësia, telefoni, email. Historik udhëtimesh, check-in (i pa-regjistruar / i regjistruar / i hipur në bord), bagazhi.
Pilotë, stjuardesa, teknikë, staf toke, menaxherë. Emri, roli, ID, orari, çertifikata, turnet. Departamente: Operacionet e Fluturimit, Mirëmbajtja, Siguria, Shërbimet për Klientët.
Numri, kompania, origjina/destinacioni, orët, porta, avioni, statusi (planifikuar, vonuar, anuluar, nisur, mbërritur). Lidhet me pasagjerët, ekuipazhin dhe portën.
Caktim portash, disponueshmëri, mirëmbajtje, koordinim me kompanitë. Status: e lirë, e zënë, në mirëmbajtje.
Klasa (ekonomike, biznes, e parë), check-in online/fizik, ndryshim/anulim, rimbursime, raporte. Bileta ↔ pasagjer + fluturim + klasë.
Kontroll pasagjerësh/bagazhesh, hyrje në zona të kufizuara, audit log, RBAC: administrator, pilot, staf toke, pasagjer.
Të dhëna personale + metodë pagese. Historik qëndrimesh, preferenca (pamje, kat, shtrat), besnikëri: standard / argjend / ar / platin.
Recepsionistë, pastrues, menaxherë, teknikë, kuzhinierë. Turni: mëngjes, mbasdite, natë. Departamente: Recepsioni, Mirëmbajtja, Pastrimi, Restoranti, Menaxhimi.
Numri, kati, tipi (standard, deluxe, suite, presidenciale), çmimi/natë, kapaciteti, pajisjet. Status: e lirë, e zënë, në pastrim, në mirëmbajtje, jashtë përdorimit.
Krijim/modifikim/anulim. Lidhet me mysafirin, dhomën, datat, numrin e mysafirëve, kërkesa speciale. Status: konfirmuar, anuluar, në pritje, përfunduar.
Fatura nga netët + room service + restorant + mini-bar + spa. Kartë/cash/transfertë, depozita, raporte, rimbursime.
Hyrje, aktivitete, karta aksesi për dhoma, role: administrator, recepsionist, pastrues, teknik, menaxher.
